In de serie ‘De gezichten achter de knokploeg Westland’ passeren voornamelijk onbekende leden van het (gewapend) verzet uit de regio de revue. Dit keer gaat de aandacht uit naar een schipper uit Schipluiden. Al vroeg raakte schipper Koole betrokken bij het helpen van landgenoten met hun oversteek via de Noordzee naar Groot-Brittannië. Hij hielp onder anderen de oud-minister en hoogleraar Rutgers, maar ook enkele andere Westlanders. Later ondersteunde deze schipper de knokploegen door onder meer wapens en ander materiaal te vervoeren. Wie was deze schipper Koole en wat was zijn rol in het verzet?
Het gezin Koole
Cornelis Koole werd geboren in Schipluiden op 21 april 1912. Het gezin waarin Cornelis, met de roepnaam Kees, opgroeide bestond uit tien gezinsleden: vijf zonen, drie dochters en hun ouders. Zijn vader kwam uit De Lier en zijn moeder uit Schipluiden, waar zij in november 1905 in het huwelijk traden en een woning betrokken in het dorp.
Schippers
De vader van Kees was schipper, net als zijn opa van vaderskant. Het is dan ook niet vreemd dat Kees zelf ook schipper werd. Hij leerde het vak van zijn vader, en voer in eerste instantie mee om het werk onder de knie te krijgen. Na verloop van tijd ging Kees zelfstandig aan de slag en vervoerde hij allerlei producten en materialen, zowel in de regio als daarbuiten.
Meidagen ’40
Bij het uitbreken van de oorlog in mei 1940 kreeg de familie Koole tragisch nieuws te verwerken. De een-na-jongste zoon Johannes diende destijds als dienstplichtig soldaat bij de landmacht. Hij was ingedeeld bij het 3e Depot Pontonniers en Torpedisten, gelegerd in Dordrecht, en behoorde tot de sectie van 2e luitenant J. Over. Tijdens de eerste oorlogsdag landde een groot aantal Duitse parachutisten in en nabij Dordrecht. Zijn groep kreeg het bevel om de brugwacht te versterken. Onderweg kwamen ze echter onder vijandelijk vuur te liggen, waarbij Johannes Koole en zijn commandant J. Over zwaargewond raakten. Beiden werden naar het Diaconessenhuis gebracht, waar hun overlijden werd vastgesteld.
Risicovol
Al in de vroege jaren van de Duitse bezetting raakte Kees Koole betrokken bij het helpen van mensen die naar Engeland wilden ontsnappen. Samen met dorpsgenoot en collega-schipper Rienksma maakten zij plannen om deze mensen te helpen, bijvoorbeeld degenen die de oversteek naar Groot-Brittannië wilden wagen. Een gedurfde en risicovolle onderneming voor beiden.
Engelandvaarders
De dood van zijn broer Johannes in de meidagen van 1940 kan een sterke motivatie zijn geweest voor Kees om zich in te zetten voor God, Nederland en Oranje. Al in 1941 hielp hij mensen die naar Engeland wilden vluchten. Dit gold ook voor zijn vriend Sietske. Na verschillende pogingen lukte het Sietske uiteindelijk, met behulp van Kees Koole, om te ontsnappen uit Nederland.
Groen licht
Er waren verschillende redenen waarom mensen bij Kees Koole aanklopten voor hulp. Hij was een belangrijke schakel in de ontsnappingsroute via de Noordzee naar Groot-Brittannië. Tijdens de bezetting kreeg hij van de Duitsers toestemming om tot laat in de nacht op het water te varen. Daarnaast mocht hij met zijn schip ‘Nooit Gedacht’ varen in de wateren rondom de Zuid-Hollandse eilanden, vanwege het vervoer van materialen en aardappelen naar onder meer de Hoeksche Waard, Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee.
Risicovol werk
Kees Koole zette zich ook op andere manieren in voor de bevrijding van Nederland. Hij hielp de Westlandse knokploeg bij verschillende verzetsactiviteiten, waaronder het vervoeren van materialen en personen. Via zijn schip ‘Nooit Gedacht’ werd de inhoud van gedropte containers vervoerd. Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kreeg iemand uit zijn omgeving lucht van zijn verzetswerk. Deze persoon bedreigde Kees en probeerde hem te chanteren. Hij eiste extra levensmiddelen in ruil voor geheimhouding, anders zou hij Kees verraden bij de politie in Delft. Aangezien Koole een belangrijk contactpersoon was binnen het verzet, zou zijn arrestatie ernstige gevolgen hebben gehad. Het chantagevoorval leidde ertoe dat deze persoon zijn eigen doodvonnis ondertekende.
Na de bevrijding
Na de oorlog kwam de opgebouwde spanning eruit en werd Kees Koole ziek. Toch slaagde hij erin zijn eigen bedrijf op te richten, mede dankzij de hulp van enkele goede vrienden en contacten. Helaas bleef Kees tobben met zijn gezondheid, wat er uiteindelijk toe leidde dat hij arbeidsongeschikt werd verklaard. In 1977 overleed Kees Koole op 13 april. Ondanks zijn inzet voor Engelandvaarders en het gewapend verzet kreeg hij lange tijd geen erkenning vanuit Nederland. Pas in de eerste helft van de jaren tachtig ontving hij postuum een onderscheiding voor zijn inzet tijdens de oorlogsjaren 1940-1945.
