De vergeten helden

Menu

In het laatste artikel van 2024 over het (gewapend) verzet in het Westland gaat de aandacht uit naar een gevoelig en lastig thema: verraad. Een onderwerp dat van alle tijden is en op de achtergrond vaak een belangrijke plaats inneemt. Wat betreft het Westlandse verzet bevonden zich geen verraders binnen eigen kring. Wel werd het (gewapend) verzet uit het Westland hiermee geconfronteerd. Er vonden verschillende gebeurtenissen plaats waar verraad een doorslaggevende rol speelde. Het gevolg was dat meerdere leden van het Westlands verzet werden opgepakt en een aantal van hen daardoor werd omgebracht.   

KP Westland/Rotterdam

Een triest voorbeeld van een dergelijke gebeurtenis was onder meer het verraad door een kopstuk binnen de knokploeg Rotterdam. Als gevolg hiervan werden zowel de leider van de knokploeg Westland/Rotterdam, bekend onder de schuilnaam ‘Harry’, als koerierster ‘Jonny’, door de SD gevangengenomen. Tijdens een wandeling in het najaar van 1944 liepen Harry en ‘Jonny’ langs het SD-kantoor aan de Heemraadssingel in Rotterdam en deden alsof zij een verliefd stelletje waren. Geheel onverwachts stormde opeens een groepje SD-mannen naar buiten en arresteerden zij ‘Harry’ en ‘Jonny’. 

Verbazing

Toen dit nieuws bekend werd binnen de KP Rotterdam en bij de KP Westland/Rotterdam was iedereen verbaasd. Allemaal vroegen zij zich hardop af hoe dit mogelijk was en hoe zoiets kon gebeuren, want zowel ‘Harry’ als ‘Jonny’ waren geen bekenden bij de Sicherheitsdienst. Evenmin waren ze eerder door de SD of haar medewerkers gearresteerd. Oftewel, verbazing alom, in het bijzonder bij de knokploeg Westland/Rotterdam. 

Vuurpeloton

Het trieste is dat ‘Harry’ kort na zijn onverwachte arrestatie door een Duits executiepeloton werd doodgeschoten. Hij stond als ‘binnenlandse terrorist’ op de zogenaamde ‘Todeskandidaten-liste’. De koerierster ‘Jonny’ kwam al snel terecht in het alom bekende Oranjehotel en overleefde in het laatste oorlogsjaar verschillende concentratiekampen in nazi-Duitsland.

Gif

De verrader, Kees Bitter, overleefde de laatste oorlogswinter van ’44-’45 niet, want in december 1944 groeide het wantrouwen en ontving de KP Rotterdam dat een van haar ‘kopstukken’ was overgelopen naar de SD. In januari 1945 werd hij door enkele mensen van de knokploeg Rotterdam verhoord. Uiteindelijk gaf de verrader toe dat hij al een langere periode dubbelspel speelde. Na zijn bekentenis en rijp beraad door de aanwezigen vond hij de dood door een injectie met gif. 

Meerdere personen

In het onderzoek naar het (gewapend) verzet in de jaren ’40-’45 zal ook de aandacht uitgaan naar de andere personen die omkwamen door verraad van derden. Het gaat onder meer om ‘Joop’, ‘Kleine Niek’ en ‘Frits’. Hetzelfde gold voor enkele jonge mannen uit het Westland, die door een streekgenoot werden verraden voor 250 gulden.